است . فروتنى وخوش برخوردى ، به نفع خود اغنياست وسبب مىشود كه ، مستمندان نسبت به آنها احساس نفرت نكنند ، اين نتيجة وثمره همان مصلحتى است ، كه ثروتمندان جوياى آن هستند . خداوند متعال با همين طريقه وروش پيامبرش ( ص ) را تربيت فرموده است ، آنجا كه دستور مىدهد : وَاخْفِضْ جَناحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ « 12 » به حقيقت روشن است ، كه رمز اين دستور ، ايجاد مهربانى ومحبّت ، در ميان مسلمانان واحساس آرامش ، در كنار رسول خدا ( ص ) است وبا اين طرز رفتار ، سخن آن حضرت را پذيرفته ، وبا اعتماد به كلامش ، اطرافش را مىگيرند . پر واضح است كه هيچ يك از اين فوايد ، در زمينهء بدخلقى وخود بزرگ بيني حاصل نمىشود ؛ چنان كه خداوند مىفرمايد : . . . فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ . . . « 13 » توضيح مطلب فوق پيرامون تربيت ثروتمندان ، بدين سبب بود كه منظور از حاشيته خطاب به اغنيا باشد . اما اگر مقصود از لفظ « حاشيته » در كلام حضرت ، خدمت‌گزاران وپيروان باشند ، سخن حضرت ، به طريق ديگر جنبهء تربيتى وفروتنى براي آنان را دارد ، به شرح ذيل : قاعدة ، خدمتكاران واطرافيان ، حافظ آبروى انسانند ، ودرجهء خردمندى شخص را تعيين مىكنند . مديريّت ، حسن تدبير ، مصلحت وشايستگى انسان ، به ميزان سختگيرى ودرشتخويى ، ويا نرمخويى وفروتنى خدمتكاران أو نسبت به مراجعه كنندگان ومردم بستگى دارد وموجب نزديكى ، يا دورى ، خشم يا

--> ( 12 ) شعراء ( 26 ) آية ( 215 ) : بال محبتت را براي پيروان مؤمنت بگستران . ( 13 ) آل عمران ( 3 ) آية ( 153 ) : اگر درشت‌خو وسخت‌دل بودى از اطرافت پراكنده مىشوند براي آنان آمرزش بخواه .